Liczba zakupionych woluminów
Liczba opracowanych woluminów w bazach własnych
Liczba tytułów bieżących czasopism
Liczba czytelników (korzystających z systemu bibliotecznego Mateusz)
Liczba odwiedzin
Liczba odwiedzin na stronie www BM, w tym platformach, ŚBC Empik-Go Free, Academica
Liczba użytkowników komputerów
Liczba uczestników imprez kulturalno-edukacyjnych
Liczba wypożyczeń na zewnątrz (książki i czasopisma)
Liczba wypożyczeń na miejscu (książki i czasopisma)
Liczba tytułów wypożyczonych zbiorów specjalnych (ebooków, audiobooków)
Liczba udzielonych informacji
W 2025 r. mieszkańcy naszego miasta licznie uczestniczyli w ofercie czytelniczej, kulturalnej i edukacyjnej Biblioteki Miejskiej w Cieszynie. W tym roku odnotowano prawie 6.800 zarejestrowanych czytelników, czyli o ponad 350 więcej, niż w 2024 r. Odwiedzili oni bibliotekę aż 119 tysięcy razy, wypożyczając łącznie ponad 172.500 tysięcy książek, czasopism i zbiorów specjalnych, w tym ebooków i audiobooków, tj. o 12.500 więcej, niż w roku ubiegłym. W 2025 r. biblioteka pozyskała niemal 4.500 książek, z czego blisko 1.200 pochodziło z zakupu m.in. ze środków Biblioteki Narodowej. Największym zainteresowaniem wśród dorosłych mieszkańców cieszyła się literatura piękna, a wśród niej tacy autorzy, jak Lucinda Riley, Tess Gerritsen, Harlan Coben, Freida MCFadden, polskie autorki książek obyczajowych Krystyna Mirek, Katarzyna Janus, Joanna Tekieli, Joanna Kuciel-Frydryszak oraz autorzy kryminałów, tacy jak Przemysław Piotrowski, Mieczysław Gorzka, Maciej Siembieda, Marek Stelar. Dzieci z kolei bardzo chętnie sięgały po książki Agaty Romaniuk, Justyny Bednarek, Waldemara Cichonia, serię Cube Kid, inspirowaną grą komputerową Minecraft, serie komiksowe, a także nieustannie od wielu lat po powieści J. R. Rowling o Harrym Poterze. Rodzice dzieci najmłodszych do głośnego czytania swoim milusińskim wybierali najchętniej serie traktujące o emocjach, takie jak „Kraina emocji” czy „Uczucia Gucia”.
Upowszechniać czytelnictwo, czy wręcz wprowadzać je w modę, bibliotekarki starały się poprzez tworzenie atrakcyjnej, odpowiadającej potrzebom mieszkańców oferty kulturalnej. Było to łącznie ponad tysiąc wydarzeń kulturalnych i edukacyjnych, w których uczestniczyło ponad 26 tysięcy osób. Największym zainteresowaniem wśród dorosłych cieszyły się spotkania autorskie i podróżnicze, wieczorki poetyckie, kursy komputerowe i języka angielskiego, warsztaty rękodzielnicze i spacery zaangażowane. Dzieci z kolei licznie uczestniczyły w spotkaniach autorskich, spektaklach teatralnych, warsztatach plastyczno-literackich, etnologicznych i ekologicznych, z chęcią brały udział w ofercie kulturalnej Oddziału dla dzieci podczas ferii zimowych i wakacji letnich. Sporym zainteresowaniem wśród dzieci i rodziców cieszył się projekt „Mała Książka – Wielki Człowiek”, zrealizowany we współpracy z Instytutem Książki, dzięki któremu aż 680 rodzin mogło skorzystać z darmowych wyprawek czytelniczych.
W 2025 r. Biblioteka Miejska w Cieszynie zrealizowała 9 projektów służących promocji kultury i czytelnictwa, dofinansowanych ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Biblioteki Narodowej, Narodowego Instytutu Wolności i Instytutu Książki. Jednym z nich był projekt „Biblioteka na wyciągnięcie ręki”, dzięki któremu bibliotekarki i bibliotekarze z terenu powiatu cieszyńskiego mogli wziąć udział w praktycznych szkoleniach i warsztatach podwyższających ich kompetencje zawodowe oraz wyjeździe na Targi Książki do Krakowa. Wiele satysfakcji dostarczył czytelnikom fakt dołączenia Bibliotek Miejskich w Cieszynie i Czeskim Cieszynie do organizowanego od 5 lat przez Bibliotekę Miejską w Trzyńcu Festiwalu Czytelniczego ČteFesT. Program przygotowany przez cieszyńską bibliotekę w ramach festiwalu obejmował: panel dyskusyjny „O fenomenie tłumaczeń literatury polskiej na czeski i czeskiej na polski”, rodzinny spacer literacki śladami Kociej Szajki z Agatą Romaniuk, spotkanie dzieci ze znanym pisarzem Rafałem Kosikiem oraz wystawę użyczoną przez Czeskie Centrum Warszawa pn. „Kafka. Człowiek swoich i naszych czasów”.
Wspólnie z Seniorami i Seniorkami z Klubu Seniora „Młodzi Duchem” biblioteka zrealizowała także dwa projekty na inicjatywy oddolne - „Zioła dla każdego” i „Bliżej siebie”, dzięki którym seniorzy mogli wziąć udział w warsztatach poświęconych zielarstwu i ziołolecznictwu, spacerach zaangażowanych oraz odwiedzić Centrum Pasterskie i Centrum Koronki Koniakowskiej.
Rok 2025 minął również pod szyldem akcji „Podaruj książkę bibliotece”, która przebiegała dwutorowo – na miejscu w siedzibie Biblioteki Miejskiej oraz w mediach społecznościowych. Na apel biblioteki odpowiadali nie tylko mieszkańcy Cieszyna i okolic, ale również autorzy, wydawnictwa, blogerzy i influencerzy książkowi oraz osoby prywatne z odległych rejonów Polski. Dzięki tej akcji do księgozbioru biblioteki trafiło ponad 2.500 książek i prawie 100 audiobooków. Dary książkowe od czytelników, nieprzydatne z punktu widzenia tworzenia księgozbioru biblioteki, trafiały na kiermasze książki przeczytanej lub do budki bookcrossingowej – książkodzielni na Skwerku Ireny Sendlerowej, przy ulicy Śrutarskiej w Cieszynie.
Rok 2025 potwierdził, że Biblioteka Miejska to dziś znacznie więcej niż miejsce udostępniania książek. To przestrzeń otwarta, dynamiczna i głęboko osadzona w lokalnej społeczności.
Ważniejsze przedsięwzięcia kulturalne i edukacyjne promujące czytelnictwo dziecięce
Cykliczne formy animacji czytelnictwa dziecięcego:
Gromadka Uszatka – cykliczne spotkania rodzinnej grupy zabawowej (37 spotkań – 410 uczestników),
Mobilna biblioteka – warsztaty czytelniczo-plastyczno-teatralne prowadzone na zaproszenie w szkołach podstawowych na terenie powiatu cieszyńskiego (18 spotkań – 395 uczestników)
Booktalking – rozmowy o książkach – tematyczne lekcje biblioteczne dla zorganizowanych grup szkolnych: Na szczęście Dania, Kocia Szajka, Marzenia do spełnienia, O Fryderyku Chopinie, Mity dla dzieci, Z notatnika podróżnika (200 spotkań – 4.810 uczestników),
Zwyczaje i obrzędy na Śląsku Cieszyńskim – tematyczne lekcje regionalne dla zorganizowanych grup szkolnych: Wielkanocne zwyczaje, Lubimy pomysły zimy, Witaj wiosno!, Na św. Andrzeja, Czas na choinkę (108 spotkań – 2.520 uczestników),
Moja pierwsza wizyta w bibliotece – lekcje biblioteczne, połączone z pasowaniem na czytelnika (18 spotkań – 230 uczestników),
Strefa czytania – warsztaty literacko-czytelnicze (14 spotkań – 200 uczestników),
Stacja plastyka – warsztaty plastyczne (14 spotkań – 205 uczestników),
Kamishibai – warsztaty literacko-teatralne (8 spotkań – 95 uczestników),
DalEKOwzroczni – tematyczne lekcje o tematyce ekologicznej dla szkół: Czy wiesz, co jesz, Kalejdoskop emocji (83 spotkania – 1.980 uczestników),
Warsztaty biblioterapeutyczne – spotkania ze stałą grupą młodzieży ze Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczo-Rewalidacyjnego w Cieszynie (37 spotkań – 400 uczestników),
Zajęcia świetlicowe w Kącikach Malucha w Oddziale dla dzieci, Filii nr 2 i 3 Łączna liczba uczestników: ok. 2.850 osób
Ważniejsze przedsięwzięcia kulturalne i edukacyjne promujące czytelnictwo wśród młodzieży i dorosłych
Program edukacji medialnej w pracowni YOURmedi@TWOJEmedia
Działania na rzecz Seniorów:
kursy komputerowe dla Seniorów w wieku 55+ w stopniu podstawowym, termin realizacji: marzec-maj, maj-czerwiec, wrzesień-październik 2025 r., liczba uczestników: 165 osób,
kursy komputerowe dla Seniorów w wieku 55+ w stopniu zaawansowanym, termin realizacji: styczeń-czerwiec, wrzesień-grudzień 2025 r., liczba uczestników: stała 12-osobowa grupa seniorów ,
kurs komputerowy dla Sekcji Komputerowej Uniwersytetu Trzeciego Wieku, termin realizacji: marzec-czerwiec, wrzesień-grudzień 2025 r., liczba uczestników: stała 6-osobowa grupa seniorów,
pogotowie smartfonowe – udzielanie pomocy Seniorom w obsłudze telefonów komórkowych, tabletów i laptopów (Czytelnia ogólna, Filia nr 3), łączna liczba uczestników: 70 osób,
udostępnienie sali multimedialnej na potrzeby organizacji pozarządowych i mieszkańców: zebrania członków Hospicjum im. Łukasza Ewangelisty w Cieszynie, spotkania organizacyjne członkiń Stowarzyszenia Soroptimist International Klub w Cieszynie, spotkania Rady Programowej UTW, Walne Zebranie i spotkania członków Polskiego Związku Niewidomych Oddział w Cieszynie, liczba spotkań: 40, łączna liczba uczestników: 560 osób.
Imprezy okolicznościowe zorganizowane przez Filię Specjalistyczną nr 4 dla osób z dysfunkcją narządu wzroku we współpracy PZN Koło w Cieszynie
wyjazdy na seanse filmowe z audiodeskrypcją (Teatr Elektryczny w Skoczowie), liczba wyjazdów: 7 („Chłopiec z niebios”, „Elvis”, „Poprzednie życie”, „Ptasznik z Tyrolu”, „Student żebrak””Makbet”, „Konklawe”), liczba uczestników: 260 osób,
wyjazd na spektakl teatralny z audiodeskrypcją (Teatr Polski w Bielsku-Białej), liczba wyjazdów: 4 („Viva Maria!”, „Hotel Westminster”, „Iwona księżniczka Burgunda”, „Niebezpieczni dżentelmeni”), liczba uczestników: 83 osoby,
wycieczki (Wisła – Festiwal literacki „Granatowe Góry”, Jaworzynka – Jaskółcze gniazdo, Kończyce Małe - Strusioland i Kończyce Wielkie – Fundacja im. Dobrej Pani, Goleszów – jajecznica nad jeziorem Ton, Muszyna – turnus rehabilitacyjny, sobotnie spotkania na grillu w nowo powstałym ogródku przy Filii nr 4, spotkanie autorskie z Lidią Czyż, Brenna – pożegnanie lata, Dzień Białej Laski, Wisła - turnus rehabilitacyjny, Kraków – wyjazd na jarmark świąteczny), liczba wyjazdów: 14, liczba uczestników: 285 osób,
spotkania świetlicowe: warsztaty rękodzielnicze, imprezy okolicznościowe, spacery zaangażowane i zebrania członków PZN, liczba spotkań: 28, liczba uczestników: 212 osób.
Zadania w zakresie upowszechniania czytelnictwa realizowały: Wypożyczalnia dla dorosłych, Czytelnia ogólna, Oddział dla dzieci, 3 filie o charakterze uniwersalnym, 1 specjalistyczna obsługująca osoby z dysfunkcją narządu wzroku.
Zadania na rzecz Bibliotek publicznych powiatu cieszyńskiego
W 2025 r. zrealizowano łącznie 46 wyjazdów instruktażowych do bibliotek publicznych powiatu cieszyńskiego, podczas których wizytowano placówki 51 razy. Ponadto udzielono bibliotekom 290 porad on-line.
Działalność:
W zakresie opieki merytorycznej udzielono bibliotekom pomocy przy gromadzeniu, opracowaniu, selekcji i kontroli księgozbiorów (GBP w Brennej, GBP w Zebrzydowicach Filia w Kaczycach, MBP w Ustroniu, GBP w Chybiu, GBP w Hażlachu, GBP w Hażlachu – Filia w Pogwizdowie), aktualizacji baz danych oraz opracowaniu dokumentów, zarządzeń i procedur funkcjonowania bibliotek.
W zakresie doskonalenia zawodowego zorganizowano następujące wydarzenia:
Transgraniczna synergia – omówienie wspólnych projektów i konkursów z dyrekcją i pracownikami Biblioteki Miejskiej w Czeskim Cieszynie (termin realizacji: 23.01.2025 r., liczba uczestników: 25 osób),
Twórz, graj opowiadaj. Darmowe narzędzia do tworzenia gier – szkolenie on-line dla bibliotekarzy powiatu cieszyńskiego prowadzone przez instruktorów Fundacji Good Culture (termin realizacji: 12.03.2025 r., liczba uczestników: 18 osób),
Śląskie Lokalnie – małe granty FIO – szkolenie dla bibliotekarzy i członków organizacji pozarządowych prowadzone przez Fundację Klaster Innowacji Społecznych (termin realizacji: 21.03.2025 r., liczba uczestników: 35 osób),
Pierwsza pomoc – szkolenie dla bibliotekarzy powiatu cieszyńskiej w zakresie udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej (termin realizacji: 27.03.2025 r., liczba uczestników: 35 osób),
Warsztaty książki tunelowej – warsztaty dla bibliotekarzy powiatu cieszyńskiego w ramach projektu „Książka na wyciągnięcie ręki” dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego (termin realizacji: 26.06.2025 r., liczba uczestników: 25 osób),
Dziedzictwo kulturowe regionu – konferencja wyjazdowa bibliotekarzy do Biblioteki Publicznej w Istebnej w ramach projektu „Książka na wyciągnięcie ręki” (termin realizacji: 02.10.2025 r., liczba uczestników: 68 osób),
Młodzież w bibliotece czyli jak pokazać, że czytanie jest cool! – warsztaty dla bibliotekarzy powiatu cieszyńskiego w ramach projektu „Książka na wyciągnięcie ręki” (termin realizacji: 09.10.2025 r., liczba uczestników: 29 osób),
Od gry do książki czyli co czytać, gdy wciągnął Cię świat gry – warsztaty dla bibliotekarzy powiatu cieszyńskiego w ramach projektu „Książka na wyciągnięcie ręki” (termin realizacji: 09.10.2025 r., liczba uczestników: 22 osoby),
Wyjazd branżowy bibliotekarzy powiatu cieszyńskiego na Targi Książki do Krakowa (termin realizacji: 23.10.2025 r., liczba uczestników: 50 osób),
W zakresie działalności informatycznej udzielono bibliotekarzom pomocy w zakresie obsługi systemu komputerowego Mateusz (BP w Skoczowie, MBP w Strumieniu, MBP w Ustroniu, MBP w Wiśle, GBP w Brennej, GBP w Chybiu, GBP w Dębowcu, GBP w Goleszowie, GBP w Hażlachu, GBP w Istebnej, GBP w Zebrzydowicach i podległych placówkach filialnych).
Liczba realizowanych inwestycji
(w ramach projektu „Modernizacja budynku Książnicy Cieszyńskiej wraz z wdrożeniem nowej oferty dla seniorów oraz dzieci i młodzieży”)
Liczba projektów finansowanych ze środków zewnętrznych
Liczba wydanych drukiem książek
Liczba druków i rękopisów poddanych kompleksowej konserwacji
Liczba druków i rękopisów poddanych naprawie introligatorskiej i konserwacji zachowawczej
Metrów bieżących zdezynfekowanych materiałów bibliotecznych
Liczba pozyskanych i zinwentaryzowanych jednostek druków i rękopisów
Liczba opracowanych jednostek druków i rękopisów
Liczba udostępnionych jednostek druków i rękopisów
Liczba wykonanych publikacji cyfrowych w formacie PDF
Liczba publikacji cyfrowych udostępnionych za pośrednictwem Śląskiej Biblioteki Cyfrowej
Liczba wyświetleń publikacji cyfrowych udostępnionych za pośrednictwem Śląskiej Biblioteki Cyfrowej
Liczba zeskanowanych jednostek
Liczba zeskanowanych stron
Liczba udostępnień baz danych Książnicy Cieszyńskiej (OPAC, ESBSC, bibliografie)
Liczba rekordów bibliograficznych wprowadzonych do bazy danych
Liczba opublikowanych w Facebooku autorskich mikro opracowań prezentujących wybrane druki i rękopisy
Liczba wyświetleń serwisów internetowych (www+FB+YT) Książnicy Cieszyńskiej
Liczba wystaw, lekcji bibliotecznych i imprez kulturalno-edukacyjnych
Liczba uczestników wystaw, lekcji i imprez kulturalno-edukacyjnych oraz turystów odwiedzających Książnicę Cieszyńską
Liczba odwiedzin w czytelniach
Uwaga. Prace inwestycyjne, planowane i realizowane w siedzibie Książnicy Cieszyńskiej w 2025 r., w sposób bezpośredni wpłynęły na funkcjonowanie biblioteki, skutkując m.in. zamknięciem jej czytelni, galerii oraz sali konferencyjnej, ograniczeniem działalności edukacyjnej i popularyzacyjnej, a przede wszystkim narzuciły konieczność zaangażowania się wszystkich pracowników w działania związane z zabezpieczaniem i ochroną zbiorów, nadzorem nad ruchem wewnątrz obiektu, porządkowaniem pomieszczeń i przemieszczaniem znajdującego się w ich obrębie wyposażenia oraz innymi działaniami organizacyjnymi.
Zestawienie porównawcze wskaźników działań Książnicy Cieszyńskiej w latach 2023-2025
Książnica Cieszyńska jest komunalną biblioteką naukową w Cieszynie, posiadającą osobowość prawną. Została utworzona 1 stycznia 1994 r. w celu sprawowania opieki nad zabytkowymi kolekcjami bibliotecznymi, które powstały lub były przechowywane na Śląsku Cieszyńskim w okresie od XVIII do XX wieku.
Zasób Książnicy obejmuje druki i rękopisy sięgające od średniowiecza po wiek XXI. Wielokulturowe bogactwo dawnej kultury regionu znajduje w nich odzwierciedlenie dzięki integracji rozproszonych historycznie księgozbiorów: od kolekcji szlacheckich i mieszczańskich, po biblioteki parafialne oraz szkolne różnych wyznań. Piśmiennictwo to, powstające w językach polskim, niemieckim, czeskim i łacińskim, stanowi unikalny zapis koegzystencji wielu narodowości i tradycji religijnych. Na zbiory składa się łącznie ponad 200.000 woluminów, w tym: 17.500 starych druków (w tym 53 inkunabuły) i około 18.000 jednostek rękopisów. Obecność licznych cymeliów (cennych zabytków piśmiennictwa) o pochodzeniu ogólnoeuropejskim czyni te kolekcje istotnym elementem dziedzictwa kulturowego Polski, Niemiec i Czech. Biblioteka stale uzupełnia zasoby o współczesne wydawnictwa naukowe z zakresu historii i kultury regionalnej oraz bibliologii.
Działalność Książnicy Cieszyńskiej jest w sposób bezpośredni zdeterminowana charakterem i zawartością pozostających w jej pieczy zbiorów i koncentruje się na kilku płaszczyznach. Najważniejszą z nich stanowi szeroko rozumiana ochrona i konserwacja posiadanych i nabywanych zbiorów. Drugi istotny obszar działań związany jest z naukowym opracowaniem zbiorów i ich wprowadzeniem do krajowego i międzynarodowego obiegu naukowego i kulturalnego. Kolejna sfera aktywności biblioteki wiąże się z budową nowoczesnego warsztatu dokumentacyjnego do badań regionalnych i bibliologicznych, inspirowaniem, organizowaniem i prowadzeniem badań naukowych w dziedzinie kultury książki oraz historii i kultury Śląska Cieszyńskiego oraz upowszechnianiem ich wyników. Jej celem jest również popularyzacja wiedzy o historii i kulturze regionu.
Ocena biblioteki
W 2025 r. Książnica Cieszyńska pomyślnie przeszła przeprowadzaną co trzy lata ocenę Krajowej Rady Bibliotecznej, potwierdzającą spełnianie wymogów określonych dla instytucji wpisanych do wykazu polskich bibliotek naukowych, prowadzonego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Projekty
W 2025 r. Książnica Cieszyńska realizowała następujące projekty:
„Bibliotheca Tessinensis” (NPRH) – rozliczenia realizacji projektu za 2024 r., zawarcie siedmiu kolejnych umów o dzieło z wykonawcami projektu, rozliczenie 14 wcześniej zawartych, przeprowadzenie postępowania i wybór wykonawców odpowiedzialnych za przygotowanie druku oraz druk i oprawę dwóch tomów, które zgodnie z planem ukazać się powinny w 2025 r. oraz publikacja tomów X i XI, zawierających źródła do dziejów Żydów na Śląsku Cieszyńskim oraz narracyjnych źródeł do dziejów Kościoła katolickiego na tym terenie.
„Archiwalia Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego - opracowanie, konserwacja, digitalizacja, udostępnienie - etap czwarty” (MKiDN, Kultura Cyfrowa 2024) – przygotowanie i złożenie raportu końcowego oraz końcowe rozliczenie projektu.
"Digitalizacja i udostępnienie kolekcji inkunabułów Książnicy Cieszyńskiej" (MKiDN, Kultura Cyfrowa 2025) – aktualizacja i dostosowanie założeń projektu do wysokości otrzymanego dofinansowania, przeprowadzenie postępowania na wyłonienie wykonawcy, organizacyjne i techniczne przygotowania do procesu digitalizacji zbiorów oraz jego obsługa, a ponadto realizacja przewidzianych w ramach projektu zakupów sprzętu i materiałów.
„Modernizacja budynku Książnicy Cieszyńskiej wraz z wdrożeniem nowej oferty dla seniorów oraz dzieci i młodzieży” (MKiDN, Infrastruktura bibliotek 2021-2025) – rozliczenia realizacji projektu za 2024 r.; aktualizacja umowy, finalizacja i odbiór kompleksowych prac modernizacyjnych i aranżacyjnych dotyczących przestrzeni publicznych, w tym przede wszystkim stref aktywnej pracy z dziećmi i seniorami oraz dostosowujących siedzibę Książnicy Cieszyńskiej do potrzeb osób niepełnosprawnych; wykonanie – w ramach inwestycji zrealizowanej przez Wydział Zamówień Publicznych UM – przyłącza elektrycznego przez firmę Tauron, robocze uruchomienie centrali klimatyzacyjnej i końcowy odbiór inwestycji związanej z jej montażem, dostosowanie serwisów internetowych Książnicy Cieszyńskiej do wymogów WCAG, a ponadto – realizacja dostaw mebli i wyposażenia oraz finalna aranżacja przestrzeni dla dzieci i seniorów, sali konferencyjnej oraz czytelni ogólnej.
W 2025 r. Książnica Cieszyńska otrzymała dofinansowanie w wysokości 166.000 zł z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzące z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, na realizację projektu digitalizacji najstarszych druków z dwóch historycznych księgozbiorów wchodzących w skład Książnicy Cieszyńskiej: biblioteki Leopolda Jana Szersznika oraz biblioteki Czytelni Ludowej. Projekt ma na celu ochronę, konserwację oraz upowszechnienie wyjątkowej kolekcji inkunabułów, która ma ogromne znaczenie zarówno dla kultury europejskiej, jak i całej cywilizacji chrześcijańskiej
Złożone na 2026 r. projekty:
„Książka – kulturowe DNA Cieszyna" – złożono w MKiDN w ramach programu „Edukacja kulturalna 2025”,
„Księgi zakazane. Konserwacja najcenniejszych Biblii ze zbiorów Książnicy Cieszyńskiej” – złożono w MKiDN w ramach programu „Wspieranie działań muzealnych”,
„Two Tests of Democracy in the Borderlands: Zaolzie 1918–1938 and the Czech–Polish Transition 1976–1991" – projekt złożony do Komisji Europejskiej przez konsorcjum w składzie: stowarzyszenie Bez předsudků (CZ), Książnica Cieszyńska (PL) oraz Solidarność Czesko-Polsko-Słowacka (PL).
17 wydarzeń kulturalnych, naukowych i edukacyjnych
603 uczestników wydarzeń kulturalnych, w tym:
wystawa „Królewski szczep Piastowy. W 1000-lecie koronacji Bolesława Chrobrego”: 311 zwiedzających,
W 2025 r. minęło dokładnie tysiąc lat od koronacji Bolesława Chrobrego – pierwszego króla Polski. To wydarzenie symbolicznie zamknęło proces kształtowania się monarchii piastowskiej i wprowadziło Polskę do grona europejskich królestw.
Z tej okazji Książnica Cieszyńska przygotowała wyjątkową wystawę, która splatała początki polskiej państwowości z historią Śląska Cieszyńskiego – ziemi głęboko zakorzenionej w piastowskim dziedzictwie.
Wernisaż odbył się: 24 lipca 2025 r., godz. 15:30, w galerii wystawowej Książnicy Cieszyńskiej.
Na ekspozycji można było zobaczyć m.in.:
wyobrażenia dawnych Słowian i relacje kronikarzy,
początki dynastii piastowskiej – od Piasta Kołodzieja po Bolesława Chrobrego,
dzieje Śląska Cieszyńskiego i narodziny Księstwa Cieszyńskiego,
średniowieczne kroniki, archiwalia i artefakty archeologiczne,
ślady XIX-wiecznego odrodzenia idei słowiańskiej i kształtowania nowoczesnej świadomości narodowej.
Wystawa „Królewski szczep piastowy” była podróżą przez 1000 lat historii – od koronacji w Gnieźnie, przez losy Piastów cieszyńskich, aż po XIX-wieczne dążenia do zjednoczenia ze wspólnotą narodową.
Była to okazja do refleksji nad początkiem polskiej suwerenności i znaczeniem Śląska Cieszyńskiego w tej opowieści.
XIX Zebranie Śląskiej Biblioteki Cyfrowej: 50 uczestników,
spacer "Śladami dawnego cieszyńskiego drukarstwa i księgarstwa": 35 uczestników,
wykład prof. Sławomira Gawlasa „Co wiemy o dwu koronach Bolesława Chrobrego i początkach tożsamości Polaków": 35 uczestników,
ponadto w 2025 r. zrealizowano 13 lekcji bibliotecznych dla 172 uczestników.
Publikacje Książnicy Cieszyńskiej
Źródła do dziejów Żydów na Śląsku Cieszyńskim (1531–1848) / wydał Janusz Spyra; [projekt graficzny serii Kazimierz Gajdzica; recenzenci Pavel Kocman, Marcin Wodziński]. – Cieszyn: Książnica Cieszyńska, 2025. – XXXVIII, 509, [67] s.: il. ; 25 cm + Reprodukcje oryginalnych dokumentów (CD ROM). – (Bibliotheca Tessinensis; 10. Series Polonica; 6).
Źródła narracyjne do dziejów Kościoła katolickiego na Śląsku Cieszyńskim od XVI do połowy XIX wieku / wydali David Pindur, Michael Morys‑Twarowski, Marzena Bogus‑Spyra, Hanna Grudniewska; [redakcja Janusz Spyra; recenzenci Halina Dudała, Irena Korbelářová; projekt graficzny serii Kazimierz Gajdzica; redakcja techniczna Leszek Wierzbicki]. – Cieszyn: Książnica Cieszyńska, 2025. – 627 s.: il.; 25 cm + Reprodukcje oryginalnych dokumentów (CD ROM). – (Bibliotheca Tessinensis ; 11. Series Polonica; 7).
Opublikowano na Facebooku Książnicy łącznie 167 postów, znaczna część z nich to autorskie mikro opracowania prezentujące wybrane obiekty ze zbiorów Książnicy Cieszyńskiej.