Pokaz pieczenie strudla

XXIV Skarby z Cieszyńskiej Trówły

Jubileuszowa wystawa „wyciśnięci” poświęcona była książce i typografii. Termin wystawy pokrywał się z urodzinami Noblistki Wisławy Szymborskiej. Jej twórczości poświęcona była pierwsza część wystawy. „Szczegóły i epizody” to książka artystyczna stworzona na bazie twórczości Szymborskiej przez 29 artystek i artystów typografów, zecerów i projektantów graficznych z całej Polski, którzy wspólnie wydali książkę artystyczną „Szczegóły i epizody – Typoantologia wierszy Wisławy Szymborskiej”.

Książka i wystawa w założeniu była pracą kolektywną, skupiającą zecerów, artystów grafików, typografów tworzących przy użyciu ruchomych czcionek. Każdy z artystów miał nieograniczoną swobodę pracy, jedynymi wytycznymi były: twórczość Wisławy Szymborskiej; technika druku wypukłego przy użyciu czcionek drewnianych i ołowianych; z góry ustalony format książki. Reszta należała do indywidualnej wrażliwości każdego z artystów. I tak każdy samodzielnie wybierał wiersz/wiersze lub fragmenty wierszy poetki, opracowywał typograficzną interpretację i drukował w ponad 40 kopiach.

Każda z książek zawiera oryginalne grafiki składane ręcznie z ruchomych czcionek, została ręcznie zszyta i oprawiona. Powstało 40 oryginalnych unikatowych egzemplarzy i każdy z nich dedykowany jest konkretnej osobie (artyście, który brał udział w realizacji książki) lub instytucji posiadającej zbiory książki artystycznej.

Drugą część wystawy stanowiła 5 książek, które odbito również archaiczną metodą wyciskania czcionek na papierze.

Aforyzmy z Zürau autorstwa Franza Kafki. Projektantem książki jest Wiktoria Kowalczyk-Szlaga – Kierownik Muzeum Drukarstwa w Nowym Targu. Leporello zostało wydrukowane przez Eryka Woźniaka, Janusza Karpińskiego i Gerarda Grosiaka na typograficznej, stop-cylindrowej maszynie drukarskej z napędem ręcznym z wiedeńskiej Schnellpressenfabrik Helbig & Müller datowanej na 1848 rok. To unikatowy zabytek techniki, jedyny tego typu wczesny model pospiesznej maszyny drukującej zachowany do dnia dzisiejszego. Maszyna jest jedną z trzech do tej pory znanych i zachowanych egzemplarzy wyprodukowanych w fabryce Friedrich Helbig i Leo Muller w Wiedniu.

Adres w ciemnościach - Tomik poezji Jerzego Kronholda, wydrukowany przez Karola Franka w 2017 roku. Publikacja wydana została w bibliofilskim numerowanym nakładzie 35 sztuk, sygnowanych przez autora.

Bajki Ejsmonda to projekt wrocławskiego drukarza, który podjął się wydania reprintu bajek z 1927 roku. W 2022 roku Maciej Zarański podjął wyzwanie – ręczne odtworzenie „Bajek” Juliana Ejsmonda za pomocą tradycyjnych, typograficznych technik drukarskich. Proces trwał ponad rok i obejmował każdy etap klasycznego rzemiosła: od składania form ruchomymi czcionkami, przez drukowanie na starych maszynach, aż po introligatorskie wykończenie.

Droga na Ararat opowiadania z wyprawy (2024) oraz Historie pisane wodą (2000) autorstwa Iwony Bolińskiej-Walendzik drukowane w duecie z Tomkiem Ratajczakiem prowadzącym pracownię Flyingfish Letterpress. Na wystawie prezentujemy zarówno gotową książkę, jak i wersje prototypowe i ewolucyjne. Obie pozycje wydane w bibliofilskich numerowanych nakładach.

Ostatnią książką prezentowaną na jubileuszowej wystawie jest tomik poezji „Rozwijaj się w swoim pięknie” autorstwa Matyldy Temkin-Gołaszewskiej drukowanej czcionkami przez Jarosława Temkin-Gołaszewskiego w Cieszynie w roku 2024. Pozycja była prezentowana na Międzynarodowym Triennale Typografii w Nowym Targu oraz w Atelier Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu.

Wyciśnięci - wystawa w Muzeum Drukarstwa

W dniach od 26-28.11.2025 r. odbyły się „Cieszyn Design Days”. Tematem przewodnim była dostępność obiektów publicznych, ze szczególnym uwzględnieniem obiektów zabytkowych.

W programie znalazły się prelekcje ekspertów, prezentacje dobrych praktyk oraz warsztaty skierowane do dzieci i studentów. Spotkania stały się przestrzenią do wymiany doświadczeń.

Wydarzenie miało na celu ukazanie, jak wiele różnych perspektyw składa się na dobre projektowanie i adaptację zabytków. Poruszano zagadnienia dotyczące łączenia ochrony dziedzictwa kulturowego z realnymi potrzebami użytkowników (osób z dysfunkcjami) – od kwestii architektonicznych i krajobrazowych, przez uwarunkowania prawne, aż po praktyczne rozwiązania stosowane na co dzień, sprzyjające dostępności i inkluzyjności.

14 grudnia, podczas wydarzenia „Zaprojektuj Święta”, odbyły się różnorodne warsztaty, w trakcie których można było wspólnie piec tradycyjne cieszyńskie ciasteczka, dekorować pierniki oraz szyć świąteczne, piernikowe ozdoby. Dla miłośników prac plastycznych przygotowaliśmy zajęcia z tworzenia świątecznych pocztówek. Była to również okazja spróbować zimowego szydełkowania w przytulnej, twórczej atmosferze.

Dodatkowo w programie miały miejsce: pokaz pieczenia szulek, strefa dobrych życzeń oraz kreatywna strefa dziecięca, w której najmłodsi mogli twórczo spędzić czas. Częścią wydarzenia był także świąteczny kiermasz – różnorodne rękodzielnicze wyroby, jak i naturalne smakołyki. Całość dopełnił koncert trębaczy – świąteczne muzykowanie w wykonaniu uczniów klasy trąbki mgr Joachima Paczyńskiego z Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. I. Paderewskiego w Cieszynie.